Tình hình giá nhựa toàn cầu do phong tỏa eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz – “cổ họng” vận chuyển dầu mỏ và hóa dầu của thế giới – đã bị Iran phong tỏa một phần hoặc gần như toàn bộ kể từ khi xung đột với Mỹ-Israel bùng nổ vào cuối tháng 2/2026. Tuyến đường này vận chuyển khoảng 20-25% dầu thô toàn cầu, cùng lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và sản phẩm hóa dầu (petrochemicals) từ khu vực Vùng Vịnh.

Khi Iran đóng cửa eo biển để đáp trả các cuộc tấn công, nguồn cung dầu và nguyên liệu đầu vào cho ngành nhựa bị gián đoạn nghiêm trọng. Khu vực Trung Đông chiếm khoảng 22-25% nguồn cung hóa dầu toàn cầu, với hơn 80-85% lượng xuất khẩu polyethylene (PE) và các polyme khác phải đi qua Hormuz. Hậu quả là chuỗi cung ứng hóa dầu toàn cầu bị thắt chặt mạnh, đẩy giá nguyên liệu nhựa tăng vọt.

Tác động cụ thể đến giá nhựa

• Giá dầu thô tăng mạnh: Brent và WTI đã vượt ngưỡng 100-104 USD/thùng (tăng từ mức khoảng 80 USD trước xung đột), thậm chí có thời điểm lo ngại đẩy lên 140-150 USD nếu phong tỏa kéo dài. Giá khí đốt cũng tăng theo, làm chi phí sản xuất nhựa (dựa trên naphtha, ethylene, methanol…) đội lên cao.
• Giá hạt nhựa (resin) tăng đột biến:
  • Polyethylene (PE) và Polypropylene (PP): Tăng 37-80% chỉ trong vài tuần (tùy thị trường). Tại châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam…), một số loại hạt nhựa tăng gần gấp đôi hoặc tăng 50-59%.
  • Nhiều nhà sản xuất tuyên bố force majeure (miễn trách nhiệm do sự kiện bất khả kháng), dẫn đến thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng. Khoảng 50% công suất PE toàn cầu bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Hiệu ứng dây chuyền: Giá nhựa tăng làm đẩy chi phí sản xuất bao bì, đồ dùng nhựa, linh kiện ô tô, quần áo tổng hợp, đồ gia dụng… Nhiều doanh nghiệp châu Á (Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ, Hàn Quốc) đã phải điều chỉnh giá bán hoặc hoãn đơn hàng.

Tình hình cập nhật đến giữa tháng 4/2026

Mỹ đã đáp trả bằng lệnh phong tỏa các cảng Iran và một phần eo biển Hormuz từ ngày 13-14/4/2026, khiến tình hình càng căng thẳng hơn dù có một số tàu đã đi qua được. Dù có tin ngừng bắn hoặc đàm phán, việc phục hồi nguồn cung hóa dầu từ Vùng Vịnh vẫn mất vài tháng do hạ tầng bị hư hại và chuỗi logistics bị gián đoạn.

Giá nhựa dự kiến vẫn duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026 nếu xung đột kéo dài, gây áp lực lạm phát (“warflation”) lên nhiều ngành hàng tiêu dùng. Châu Á – khu vực nhập khẩu hóa dầu lớn từ Trung Đông – chịu tác động mạnh nhất.

Tóm lại, việc phong tỏa eo biển Hormuz không chỉ làm giá dầu “sốc” mà còn gây ra cuộc khủng hoảng hóa dầu, đẩy giá nhựa toàn cầu tăng mạnh và thiếu hụt nguồn cung. Các doanh nghiệp sản xuất nhựa và hàng hóa phụ thuộc nhựa (bao bì, đồ dùng hàng ngày…) đang đối mặt với chi phí nguyên liệu cao kỷ lục, và người tiêu dùng cuối cùng sẽ chịu phần lớn gánh nặng qua giá sản phẩm tăng.

Tình hình vẫn diễn biến phức tạp, phụ thuộc vào kết quả đàm phán Mỹ-Iran và khả năng mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải quan trọng này.